Gemeente laat regie op inzameling bedrijfsafval nog vaak liggen

Uit een quickscan over de inzameling van bedrijfsafval in binnensteden van G4- en G40-gemeenten uitgevoerd door IPR Normag, blijkt dat veel van de grotere gemeenten in het land structurele uitdagingen kennen rondom de inzameling van bedrijfsafval in de binnenstad. Ze worstelen met zaken als ruimtegebrek, overlast in de openbare ruimte en beperkte mogelijkheden voor gescheiden inzameling.

De zogenoemde Informatiekaart KWD-afval, ontwikkeld vanuit het overheidsprogramma Vang Buitenshuis dat ook opdracht gaf voor de quickscan, biedt voor genoemde uitdagingen oplossingsrichtingen. Bijvoorbeeld: collectieve en efficiëntere inzameling, minder vervoersbewegingen, betere afvalscheiding, oneigenlijk gebruik en het terugdringen van de druk op de openbare ruimte. Maar die informatiekaart uit 2022 is maar beperkt bekend onder gemeenten en wordt dus maar mondjesmaat gebruikt.

Grote verschillen in communicatie

Uit de quickscan blijkt sowieso dat een aanzienlijk deel van de gemeenten zich maar beperkt met een vorm van regie op de inzameling van bedrijfsafval bezighoudt. Er zijn 23 gemeenten die nauwelijks of niet over dit onderwerp communiceren op hun website (iets meer dan de helft van de 40+ onderzochte gemeenten dus).

Er zijn 8 gemeenten die, naast het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid, extra informatie verstrekken aan ontdoeners van bedrijfsafval. Zo wordt bijvoorbeeld verwezen naar erkende afvalinzamelaars of wordt voorlichting gegeven over (lokale) relevante wet- en regelgeving. De gemeente positioneert zich hier meer als informatieverstrekker, zonder zelf als inzamelaar op te treden. Deze vorm van communicatie ondersteunt bedrijven in het vinden van praktische oplossingen, zonder dat de gemeente zelf de uitvoering op zich neemt.

De overige 13 gemeenten communiceren juist wel uitgebreid over bedrijfsafval. Zij beschikken over webpagina’s of ondernemersportalen, waarin de rechten en plichten rondom bedrijfsafvalinzameling helder worden uiteengezet. Ondernemers worden concreet geïnformeerd over afvalscheiding, aanbiedregels, contractvereisten, toezicht, handhaving en tarieven. Dergelijke gemeenten hebben vaak zelf een inzameldienst of zijn onderdeel van een publiek afvalbedrijf.

Wél oren naar meer communicatie

IPR Normag constateert dat de informatievoorziening over de inzameling van bedrijfsafval in binnensteden in veel gemeenten dus achterblijft, maar ziet tegelijkertijd dat een aanzienlijk deel van de gemeenten in het komende jaar wel bedrijfsafval aan de slag wil gaan, ook met oplossingsrichtingen uit de Informatiekaart KWD-afval. Die informatiekaart is dus een kansrijk ondersteunend instrument, mits deze actiever onder de aandacht wordt gebracht.

Omdat bij veel gemeenten de basiscommunicatie over bedrijfsafvalinzameling beperkt of afwezig is, raadt het adviesbureau haar opdrachtgever aan van basiscommunicatie een logisch en laagdrempelig aangrijpingspunt voor de Informatiekaart te maken, waar dit nu nog geen expliciete aandacht krijgt. En omdat gemeenten verschillen in schaal, capaciteit en rolopvatting, wat zich in de praktijk vertaalt in uiteenlopende keuzes en uitdagingen rond de inzameling van bedrijfsafval, is het aan te raden dat bij de beschreven oplossingsrichtingen explixiet rekening wordt gehouden met deze verschillen. Het delen van praktijkvoorbeelden, experimenten en leerervaringen van andere gemeenten kan drempels verlagen en beweging creëren. En door de oplossingsrichtingen uit de Informatiekaart expliciet te verbinden aan de door gemeenten ervaren problemen (ruimte, overlast, logistiek, handhaving), wordt de toepasbaarheid vergroot.

Meer inzicht in keuzes en zicht op kansen

Vang Buitenshuis beoogde met de quickscan inzicht krijgen in de manier waarop de grotere Nederlandse gemeenten (G40+G4) keuzes maken bij de inzameling van bedrijfsafval. En met het uitvoeren van deze quickscan de kennisuitwisseling tussen de gemeenten bevorderen, mogelijke kandidaat proefprojecten in beeld krijgen voor het traject ‘Slimme inzameling in binnensteden’ en input ophalen om de Informatiekaart bij te werken.