'Extra bijdrage per batterij voor opsporing en brandpreventie'

Een lithiumbatterij was vorige week de oorzaak van een brand bij het afvalbedrijf Galloo in het West-Vlaamse Menen. In het Vlaamse Limburg vatte eerder deze maand oud papier en karton vlam en in Vlaams-Brabant was er brand in het restafval. Beide branden kwamen ook door een verkeerd gesorteerde lithiumbatterij.

Volgens Denuo liggen de risico’s van verkeerd gesorteerde batterijen enkel bij de afval- en recyclingsector. “Wie een batterij verkeerd sorteert of op de markt brengt, draagt daar nauwelijks verantwoordelijkheid voor”, schrijft de brancheorganisatie in een open brief die ze ook op LinkedIn heeft gepubliceerd. “Wie ze nadien moet verzamelen, sorteren en verwerken, staat er alleen voor met het risico, de kosten en de reputatieschade.”

In Nederland speelt dit probleem ook, maar ook in andere Europese landen. In Frankrijk verdubbelde het aantal branden in afvalcentra door lithiumbatterijen tussen 2019 en 2023. In Duitsland wordt tot 80 procent van de dagelijkse branden in afvalvoertuigen en -installaties toegeschreven aan lithiumbatterijen. In het Verenigd Koninkrijk steeg het aantal batterij-gerelateerde branden in 2023 met 71 procent, tot meer dan 1.200 incidenten. Denuo geeft aan dat amper 46 procent van de batterijen die in Europa op de markt komen, correct wordt ingezameld voor recyclage. Dat ligt ver onder de Europese doelstellingen voor draagbare batterijen van 63 procent  in 2027 en 73 procent in 2030.

Gedeelde verantwoordelijkheid

Daarom doet Denuo verschillende oproepen, vooral tot een gedeelde verantwoordelijkheid die pas stopt bij een veilig gerecyclede batterij. Bij Bebat en Recupel vraagt de organisatie steun om te komen tot een extra bijdrage per batterij op de markt, gericht op een fonds voor brandpreventie, opsporingstechnologie en -onderzoek. Zo’n extra bijdrage vindt Denuo geen overdreven vraag, maar een correcte toepassing van het principe dat de producent verantwoordelijk is voor zijn product tot en met het einde van de levensduur. Een smart retoursysteem voor draagbare lithiumbatterijen geeft burgers daarbij een directe begrijpelijke reden om batterijen apart aan te bieden, in plaats van ze bij andere afvalstromen weg te werpen.

Daarnaast roept Denuo gewestelijke en federale overheden op om te handhaven dat batterijen in producten verwijderbaar zijn, zoals de EU-batterijenverordening voorschrijft. Verplicht een duidelijke markering, zodat niemand nog een batterij per ongeluk bij het verkeerde afval weggooit. Veel verkeerd gesorteerde batterijen zitten in producten als afgedankte tandenborstels of speelgoed, waarvan consumenten vergeten zijn dat de producten een batterij bevatten.

Ook vraagt de organisatie de overheden om op Europees niveau te pleiten voor een verbod op wegwerpproducten met batterijen, die enkel bestaan omdat niemand de gevolgen van hun afdanking draagt. Verder vraagt Denuo de overheden samen met de afval- en recyclingsector te investeren in degelijke data over waar en hoe deze branden ontstaan. “Want wat je niet meet, kan je niet oplossen”, aldus Denuo.