Rotterdamse megahub syngas gamechanger voor afvalsector
Om een megahub voor de productie van 10 Mton hernieuwbare koolstof per jaar te kunnen laten draaien in de Rotterdamse haven, is zo’n 20 Mton aan afval en biomassa nodig als feedstock. Luchtfietserij? Dops RT-CEO Michiel Spits denkt dat het realistisch is. “Met een aanpak als bij de Deltawerken, kunnen we de chemie redden.”
De Rotterdamse chemische industrie kan in 2050 tot wel 50 procent minder fossiele grondstoffen nodig hebben. Dat blijkt uit onderzoek van de Tekenkamer van de Industrie naar een grootschalige, duurzame syngasketen. Idealiter verrijst daarvoor in de Rotterdamse haven een Hernieuwbare Koolstof Hub waar jaarlijks zo’n 10 Mton syngas wordt geproduceerd. Syngas is een gasmengsel van koolmonoxide en waterstof, dat de chemie kan gebruiken als circulaire grondstof. Het wordt gemaakt van afvalstromen en biomassa.
De Zuid-Hollandse gedeputeerde voor haven en industrie Arne Weverling is al enthousiast over het idee. Hij roept partijen op om het concept van een syngasketen in zijn provincie verder uit te werken, met als doel een meer autonoom en duurzaam Nederland én Europa. “Als we succesvol willen zijn met duurzaam syngas, dan moeten we het grootschalig aanpakken”, verwijst Weverling naar het onderzoek van de Tekenkamer van de Industrie. Uit dat onderzoek volgt ook dat het wenselijk is dat er snel een knoop moet worden doorgehakt over de gewenste schaal van de hub.
Publieke-private samenwerking
Maar is een megahub realistisch? Dops RT-CEO Michiel Spits denkt van wel. Zijn bedrijf werkt in de joint venture Energy Greenery Alkmaar aan een thermolyse-installatie waarmee in Alkmaar 100 kton afval (verschillende rest- en afvalstromen, zoals (plantaardig) vergiste biomassa, slib en B- en/of C-hout) bij zeer hoge temperaturen wordt omgezet in syngas voor de opwekking van 50.000 MWh elektriciteit en de productie van tot 50 kton methanol. “De conversietechnologie voor de productie van Syngas waarvan ons proces is afgeleid, is technologie die zich al op grote schaal heeft bewezen. De Rotterdamse haven heeft alles in zich om een rotonde te worden waar op verschillende locaties chemiebedrijven syngas afnemen en fabrieken syngas produceren uit afval en biomassa en dit invoeden. Zo’n cluster, vergelijkbaar met het chloorcluster dat al gerealiseerd is, komt echter alleen van de grond via publiek-private samenwerking. De overheid moet de regie nemen, want voor individuele bedrijven is dit te groot. Met een aanpak als bij de Deltawerken, kunnen we de haven en chemie redden. Die moeten hun afhankelijkheid van fossiele grondstoffen afbouwen.”
Feedstock uit urban mine én import
Voor de productie van 10 Mton syngas zou wel zo’n 20 Mton aan afval en biomassa nodig zijn. Spits erkent dat een dergelijk volume in Nederland niet beschikbaar is. “Afval dat goed herbruikbaar is wil je met het oog op de ladder van Lansink niet gebruiken voor de productie van syngas”, zegt hij. “Maar afval dat nu nog wordt verbrand, gestort, of geëxporteerd en biomassa die wordt ingezet voor de productie van elektriciteit is wel goed bruikbaar. Uit die urban mine haal je geen 20 Mton, maar eerder de helft. We zullen dus ook feedstock moeten importeren. Rotterdam is natuurlijk uitstekend gelegen om als draaischijf voor grondstoffen te functioneren. Ik denk dat de voorgestelde megahub in 15 tot 20 jaar is op te bouwen in Nederland, als de overheid zorgt voor de juiste randvoorwaarden. Er zal dan onder andere gekeken moeten worden naar snelle vergunningverlening, zoals de overheid in het verleden ook meer ruimte voor belangrijke projecten creëerde met de crisis- en herstelwet.”
Het belang van een faciliterende overheid lijkt inderdaad niet te onderschatten: vorig jaar besloot Uniper de komst van een syngasfabriek op Chemelot bijvoorbeeld nog af te blazen, omdat het Nederlandse investeringsklimaat te onzeker zou zijn. Het Duitse hoofdkantoor stelde destijds om die reden zelfs überhaupt niet meer te zullen investeren in Nederland.
Kans voor afvalsector
Een megahub lijkt wel het einde van afvalverbrandingsinstallaties in te luiden. Spits: “Uit levenscyclusanalyses die wij hebben laten opstellen voor ons proces scoort onze thermochemische conversietechnologie, Direct Carbon Immobilisation, beter dan afvalverbranding met energieterugwinning. Voor afvalverbrandingsinstallaties verandert in Nederland het perspectief. Maar voor de bredere afvalsector denk ik juist dat de ontwikkeling van een megahub een geweldige kans is. De sector kan nu gaan meedenken over hoe ze kan bijdragen aan het verduurzamen van de chemie. Nu de regie pakken over de eigen toekomst, kan voorkomen dat er over de toekomst van de afvalsector wordt beslist.”
