EC vermoedt kunstgraskartel rond recycler GBN-AGR

De Commissie vermoedt dat de in Nederland gevestigde ondernemingen Oranjewoud en TenCate Grass en de in België gevestigde Sports & Leisure Group sinds 2019 hun handelsactiviteiten coördineren om de concurrentie in de kunstgrassector in Nederland te beperken. Dat heeft ze de bedrijven officieel laten weten, na onderzoek dat drie jaar geleden al werd ingezet.

Oranjewoud richtte in 2019 recyclingbedrijf GBN-AGR (later: AGR) op, waarin TenCate en Sports & Leisure Group minderheidsbelangen namen. De Commissie vermoedt dat de ondernemingen zijn overeengekomen om niet met GBN-AGR te concurreren op het gebied van recycling, uitsluitend gebruik te maken van de recyclingdiensten van GBN-AGR en de tarieven van GBN-AGR zodanig vast te stellen dat onderlinge concurrentie wordt vermeden en derde partijen worden benadeeld.

De Commissie vermoedt dat de ondernemingen dit deden om een sterke positie voor GBN-AGR op de recyclingmarkt te creëren, en die markt mettertijd te monopoliseren door concurrenten uit te sluiten. Ook zouden ze zo mogelijk hun sterke positie willen handhaven op de aanverwante markt voor de aanleg en vervanging van kunstgras en concurrenten willen uitsluiten op de upstreammarkt voor de levering van kunstgras.

De ondernemingen worden er verder van verdacht een jaar na de oprichting van GBN-AGR ook te zijn overeengekomen om de aanbieders van duurzame verwijderingsdiensten die concurreerden met de recyclingdiensten van het bedrijf – en daardoor een bedreiging voor de groei van GBN-AGR vormden – te marginaliseren. Feit is dat concurrent Re-Match in Tiel begin 2025 failliet ging, onder andere omdat de aanvoer van kunstgrasvelden achterbleef.

Afnemers van kunstgrasvelden zijn veelal gemeenten, die doorgaans via een aanbestedingsprocedure opdracht geven tot de aanleg of vervanging van een sportveld. Bij aanbestedingen voor vervangingen draagt de installateur niet alleen zorg voor de levering en aanleg van een nieuw kunstgrasveld, maar ook voor de verwijdering en afvoer van het oude veld. De kosten van deze verwijdering zijn een belangrijke concurrentieparameter bij dergelijke aanbestedingen.

Verboden afspraken in Duitsland

De Commissie maakt verder het voorlopige bezwaar dat Oranjewoud en de in Duitsland gevestigde Sport Group tussen 2020 en 2023 hebben samengespannen op het gebied van recycling van kunstgras voor sportdoeleinden. In die periode onderzocht Oranjewoud mogelijkheden om GBN-AGR uit te breiden naar andere EU-lidstaten, waaronder Duitsland, terwijl Sport Group aan een recyclingoplossing werkte en in dat verband haar dochteronderneming FormaTurf in het leven riep.

De Commissie vermoedt dat Oranjewoud en Sport Group zich schuldig hebben gemaakt aan concurrentieverstorende praktijken tijdens hun besprekingen over een potentiële samenwerking voor de Duitse markt, waarbij zij ook ingingen op een mogelijke wederzijdse verwerving van minderheidsbelangen in GBN-AGR en FormaTurf, die uiteindelijk niet heeft plaatsgevonden.

De Commissie vermoedt met name dat Oranjewoud en Sport Group bij deze besprekingen vertrouwelijke en strategische informatie hebben uitgewisseld over actuele en toekomstige prijzen en productiecapaciteit. Dit gebeurde zonder waarborgen die deze uitwisselingen zouden beperken tot wat noodzakelijk kon worden geacht in het kader van besprekingen over de voorgenomen samenwerking of wederzijdse verwerving van belangen tussen de ondernemingen. Daarnaast vermoedt de Commissie dat de twee ondernemingen in een volgend stadium van deze besprekingen het belangrijkste prijselement voor het recyclen van afgedankt kunstgras in Duitsland hebben vastgesteld, de zogenoemde gate fee.

Europese ambities

CEO van AGR Eric van Roekel wil nu in de media niet inhoudelijk reageren op de vermoedens van de Europese Commissie. De betrokken bedrijven bestuderen de aantijgingen de komende tijd en zullen dan met een officiële reactie richting Brussel komen. Maar Van Roekel heeft vertrouwen in een goede afloop, laat hij aan AfvalOnline weten.

Van Roekel richtte GBN-AGR in 2019 zelf nog op en werd anderhalf jaar geleden CEO van het bedrijf, dat vervolgens verder ging als AGR. RNW Capital had toen een meerderheidsbelang in de recycler verworven. Dit investeringsfonds is in handen van Tjaco Naaktgeboren, Cor en Wilfred van Werven en Van Roekel zelf. Alle vier zijn zij tevens actief binnen de Van Werven Groep.

Destijds sprak Van Roekel de ambitie uit om AGR verder positioneren als de toonaangevende speler op het gebied van recycling van kunstgras in Nederland en later ook in Europa. Met de dagelijkse leiding in de handen van hemzelf en CFO Naaktgeboren zou er een goede basis liggen om synergievoordelen tussen AGR en Van Werven Plastic Recycling optimaal te benutten. Van Roekel is namelijk tevens directeur van de plastictak van Van Werven, Naaktgeboren is CFO bij Van Werven.

Enorme boete mogelijk

De Commissie zal de verdediging van de betrokken bedrijven nu afwachten. Is er vervolgens voldoende bewijsmateriaal om een inbreuk hard te maken, dan kan de Commissie verboden of een geldboete opleggen. Deze geldboete mag maximaal 10 procent van de wereldwijde omzet van een onderneming bedragen. De Commissie kan de onderneming ook maatregelen opleggen die evenredig zijn om de inbreuk daadwerkelijk te beëindigen.