Week van de Circulaire Economie afgetrapt mét koningin

In een door de zon verwarmde Werkspoorkathedraal in Utrecht kwamen gisteren rond de 800 mensen bijeen om te praten over circulair ondernemerschap. Het evenement vormde de aftrap van de Week van de Circulaire Economie 2026 en de focus lag op uitvoering, ketensamenwerking en opschaling. Hoewel er geen officieel thema was, kwam één onderwerp steeds weer terug: samenwerken. Tussen overheid, bedrijven, en andere relevante partijen.  

Het congres bestond uit twee delen. Een inhoudelijke werklunch die alleen toegankelijk was op uitnodiging en een open plenair programma met een expositie van diverse circulaire bedrijven en ideeën, en een netwerkborrel. Tijdens het besloten deel deelden ondernemers, ketenpartners, financiers en regio’s hun praktijkervaring. Tijdens twee rondes van actietafels werkten de deelnemers aan vraagstukken rond de opschaling van de circulaire economie, zoals circulaire bouw, zorg en kritieke grondstoffen. Tegelijkertijd vonden er inhoudelijke parallelsessies plaats. Daarin waarin werd besproken hoe Nederland en Europa minder afhankelijk kunnen worden van schaarse materialen en welke rol circulaire strategieën daarin spelen, en de politieke en beleidscontext van circulair ondernemen.

'Te afhankelijk'

Het daaropvolgende plenaire deel had een strak programma waar het tempo goed in zat. Aan het woord kwamen onder andere Friso Douwstra (Gedeputeerde Provincie Friesland). Op de vraag wat de resultaten waren van het vorig jaar tijdens de Nationale Conferentie Circulaire Economie (NCCE) gepresenteerde krachtenbundeling Rijk-regio, bleef hij vaag. Wel vertelde hij dat er “mooie stappen” waren gezet, maar benoemde ook het belang van betrokkenheid vanuit Den Haag. Stientje van Veldhoven noemde haar nieuwe rol – ze is nu minister van Klimaat en Groene Groei – een "heel bijzonder cadeau". Volgens haar kwam het congres op een goed moment gezien de huidige geopolitieke situatie. Kritieke grondstoffen zijn hoogst belangrijk, vertelde ze, en voor de circulaire doelen zijn we te afhankelijk van andere delen van de wereld. Ze wees er op dat kritieke grondstoffen overal in zitten en ons minder afhankelijk kunnen maken. Het is belangrijk dat Nederland goed benut wat het al heeft. Ook wees ze op het belang van het langer gebruiken van producten en slimmer ontwerpen. Ze was blij dat ook Europa deze kant op bewoog en zegde toe ook binnen Europa zich te blijven inzetten op meer ambitie op deze onderwerpen.

Uitvoeringskloof

Halverwege het plenaire gedeelte arriveerde Hare Majesteit Koningin Máxima die er al een heel programma had op zitten. Zij had met Stichting Het Groene Brein en minister Stientje van Veldhoven een treinreis gemaakt van Haarlem naar Utrecht. Daar sprak ze in verschillende coupés met wetenschappers en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven, de overheid en burgerinitiatieven over het versnellen van de circulaire economie. In Utrecht nam ze het rapport Staat van Circulair Ondernemen 2026 in ontvangst van Krista Smit (Route Circulair). Hieruit blijkt onder meer dat er een ‘uitvoeringskloof’ is ten aanzien van de circulaire transitie. Oftewel, de ambitie is er, maar uitvoering blijft achter. De dag werd afgesloten met een netwerkborrel. Verschillende bezoekers waren blij met de dag en vonden het bijzonder dat er zo snel een groot congres kon worden georganiseerd.

Momentum

Het Congres Circulair Ondernemen is een initiatief van ondernemers, ketenpartners en regionale versnellers en zag het licht doordat dit jaar de Nationale Conferentie Circulaire Economie (NCCE) niet gaat plaatsvinden. Ze willen hiermee het jaarlijkse momentum vasthouden. De dag vormde geen alternatief voor overheidsbeleid, maar een noodzakelijke aanvulling daarop vanuit het bedrijfsleven. Volgende jaar vindt de NCCE weer plaats, en wel in Rotterdam.